Na tropach lokalnych historii

Spacery, wykłady, spotkania We współpracy z mieszkańcami, instytucjami, lokalnymi przewodniczkami i przewodnikami, podczas spacerów, wykładów i spotkań, przyglądamy się bliżej naszej dzielnicy. Zwracamy uwagę, na to, że wszędzie wokoło: w kamienicach, zabytkach, na klimatycznych uliczkach, w szemrzących wodach potoku Oliwskiego, na wysokich wzgórzach  i w cichych dolinach, zapisana jest długa i ciekawa historia. Słuchamy opowieści pasjonatów i entuzjastów.  Przekonajmy się jak pięknie nowoczesną, a jednocześnie szlachetnie starą dzielnicą Gdańska jest Oliwa. W jaki magiczny sposób współistnieją tu natura i kultura.

Projekty:
Skarby oliwian.   https://www.vivaoliva.pl
Oliwa, jak każda dzielnica, ma swoich mieszkańców, swoje anegdoty i tajemnice oraz skarby – przedmioty, które są nieodłącznym elementem tworzącym historię tego miejsca. Każdy z Nas przechowuje w domu pamiątki, które są nie tylko świadectwem historii rodzinnej, ale również miejsca, w którym żyjemy, w którym żyli nasi przodkowie oraz, być może, będą żyć nasze dzieci. Projekt SKARBY OLIWIAN jest adresowany do mieszkańców i miłośników Oliwy, którzy chcą podzielić się swoją osobistą historią dotyczącą ich dzielnicy. Celem projektu jest integracja mieszkańców, budowanie i umacnianie ich tożsamości lokalnej oraz promocja lokalnego dziedzictwa kulturowego. Zebrane pamiątki i historie mają też zachęcić młodsze pokolenie do poznawania historii swojej małej ojczyzny. Dlatego drodzy Oliwianie, podzielcie się z nami swoimi skarbami!
Wyciągnijcie z domowych zakamarków wasze pamiątki, opowiedzcie nam ich historię, a potem zaprezentujcie, z naszą pomocą, społeczności oliwskiej i gdańskiej.

Mapa skarbów niematerialnych.   https://vivaoliva.pl/mapa.skarbow.niematerialnych
filmowa zapowiedź: https://www.youtube.com/watch?v=iuc3PfXqvCU
zaproszenie: https://staraoliwa.pl/aktualnosci/ruszaj-z-dzwiekowa-mapa-na-poszukiwanie-skarbow-oliwian/
Zapraszamy na spacer po Oliwie i odkrywanie niematerialnych skarbów jej mieszkańców. Mapa dotyczy Oliwy dawnej, zachowanej we wspomnieniach. Zebraliśmy w jednym miejscu wypowiedzi oliwian i oliwianek, aby w ten sposób powstał portret dzielnicy złożony nie tyle z opisów architektury, ile z przekazów ustnych pełnych emocji i przeżyć. Naszą intencją jest, aby utrwalone w tej formie historie mówione zaistniały i przetrwały we wspólnocie oraz były odtwarzane w relacji z historią i przestrzenią. Zapraszamy do odkrywania niematerialnych skarbów oliwian!

Kronika Oliwska.  https://https://vivaoliva.pl/kronika.oliwska
Każdy z nas tworzy historię. Czasem są to wielkie sprawy dotyczące całej ludzkości. Podejmujemy decyzje, które wpływają na losy świata. My lub inni. Czasem to wielkie sprawy dotyczące tylko naszej rodziny, nas samych, naszych domów, ogrodów, zwierząt. Każde wydarzenie zostawia po sobie ślad. Wspomnienie. W Kronice Oliwskiej oddajemy głos Wam, mieszkańcom. W naszym nowym projekcie każde wydarzenie jest równie ważne. Zapytacie, co może być ważnego w tym, że nikomu nie znany pan opowie o tym, że rok temu odszedł jego pies? Przecież poza sąsiadami czy rodziną nikt tego pana nie zna. Zdziwicie się, gdy jakaś dziewczyna opowie o tym, że właśnie idzie do szkoły i ma bardzo trudną klasówkę? Tego dnia setki dzieciaków piszą trudne klasówki. Ale przypomnijcie sobie wiek XIX. Malarzy, którzy jako pierwsi zaczęli malować sceny codzienne bez symboliki, bez ukrytych treści, ot, zwykła chłopka z brudnymi stopami leżąca na polu i łapiąca w dłonie babie lato. Albo przypadkowa grupa eleganckich ludzi pijących herbatę i likiery w słonecznej altanie. Przypomnijcie sobie pracujących kamieniarzy, tańczące, anonimowe baletnice, smutną dziewczynkę z bukietem kwiatów na imieninach babuni. W tamtej epoce rodzącej się sztuki nowoczesnej każdy był ważny. Malarze zaprzestali wielkich historycznych narracji na rzecz opowieści o życiu zwykłych ludzi. Dzisiaj, patrząc z perspektywy ponad stu lat, oceniamy walory malarskie tamtych płócien, ale poszukujemy też tożsamości ludzi na nich przedstawionych. Literackie zainteresowania twórców sięgają po życiorysy ludzi takich jak my. Nie dowódców, nie władców, nie królów, ani nie zwycięzców. Przyjrzyjcie się półkom w księgarniach. Coraz więcej historii opowiada się z punktu widzenia ludzi, których jest najwięcej, czyli przeciętnych, nieznanych nikomu, do niedawna niemych bohaterów. Dzisiaj historię czyta się inaczej. W naszej kronice oliwskiej będziemy ją czytać właśnie tak, by każdemu oddać głos, by fakty historyczne przeplatały się z codziennymi wydarzeniami z życia każdego z nas.

Artyści z Oliwy.   https://www.vivaoliva.pl
Prawdziwym bogactwem Oliwy są bez wątpienia jej mieszkańcy. W tym doborowym gronie szczególne miejsce zajmują artyści. Oliwa swoją historią, położeniem i atmosferą, zawsze przyciągała  niebanalnych ludzi sztuki. Autorami znanych grafik Oliwy z dawnych, dawnych lat byli tacy mistrzowie jak na przykład: Johann Carl Schultz, Matthaeus Deisch, Julius Gottheil, Lobegott Randt, Julius Greth, Karl August Helmsauer, Hermann Claussen, Henry Winkles, Johann Daniel Hincel, Pierre Tanjie czy Reinhold Bahl. Po zawierusze II wojny światowej, „po burzy nad Starym Światem”, zamieszkało w Oliwie wielu malarzy, grafików, rzeźbiarzy, pisarzy i cenionych pedagogów, a tym samym lokalna społeczność wzbogaciła się o twórcze osobowości, których przybywa do dziś. Właśnie te osoby pragniemy upamiętnić, przypomnieć i ocalić od zapomnienia.
W ramach projektu „Artyści z Oliwy” organizujemy wykłady, spotkania, spacery, gry dzielnicowe poświęcone ludziom sztuki, nauki i kultury. Przystąpiliśmy również do inicjatywy Biura Prezydenta Miasta ds. Kultury umieszczania na elewacjach budynków tablic pamiątkowych. Tu natomiast, na stronie vivaoliva.pl prezentujemy  biogramy artystów oliwskich, oliwskich, nie na chwilę, ale naprawdę, dla których przebywanie w tej przestrzeni jest czy było ważne i nieobojętne w życiu i w twórczym procesie. Lista jest otwarta, liczymy na sugestie i współpracę z Państwa strony.

folder z wystawy Teren artysty  https://domsasiedzki.ratuszkultury.pl/pliki/202107_teren.artysty_100x210_folder_m.pdf
Artyści z Oliwy. Odsłonięcie tablic upamiętniających oliwskich artystów
https://www.youtube.com/watch?v=n_Zhh8KvvGA&t=5s

Tablice upamiętniające wybitnych oliwian:
Fundacja Wspólnota Gdańska we współpracy z Biurem Prezydenta ds Kultury prowadzi projekt umieszczania na budynkach w przestrzeni miasta tablic upamiętniających wybitnych mieszkańców. W Oliwie powstaje już piękny szlak po śladach oliwskich osobowości:
Film z odsłonięcia tablic z 2021 roku, upamiętniających oliwskich artystów:    https://www.youtube.com/watch?v=n_Zhh8KvvGA
https://www.gdansk.pl/wiadomosci/Gdansk-pamieta-o-wybitnych-mieszkancach-Oliwy-tablice-pamiatkowe-fasady-budynkow-Fundacja-Wspolnota-Gdanska,a,228074
Film z odsłonięcia tablic z 2022 roku, upamiętniających kolejnych wybitnych oliwian: https://www.youtube.com/watch?v=ygkFkfNfWOY
Film z odsłonięcia tablicy z kwietnia 2023 roku, upamiętniający kolejnego wybitnego oliwianina https://www.youtube.com/watch?v=7Nas0KvnjEY

Przewodniki po Oliwie wydane we współpracy z Instytutem Kultury Miejskiej:
Oliwskie impresje, z notatnika lokalnego przewodnika część 1
https://ikm.gda.pl/wp-content/uploads/2019/07/Przewodnik-po-Oliwie.pdf

Oliwskie impresje, z notatnika lokalnego przewodnika część 2
https://ikm.gda.pl/wp-content/uploads/2020/12/Oliwa-przewodnik-2-net.pdf

Oliwskie impresje, z notatnika lokalnego przewodnika część 3
pdf wkrótce

Oliwskie impresje, z notatnika lokalnego przewodnika część 4
pdf wkrótce

Oliwskie impresje, z notatnika lokalnego przewodnika część 5
https://ikm.gda.pl/wp-content/uploads/2025/03/Oliwa.pdf

Podcasty.
Oliwskie opowieści z fotografią w tle.
Grażyna Niemyjska i Magdalena Majchrzakowska przygotowały podcasty o dawnych mieszkańcach Oliwy i zmianach jakie zachodziły w dzielnicy na przestrzeni ostatnich ponad stu lat. W pierwszej serii znalazło się pięć odcinków. Każda rozmowa zainspirowana jest innym zdjęciem, a poprzez opowieści poznajemy losy oliwskich rodzin i kamienie milowe rozwoju dzielnicy.
"Śledzimy losy mieszkańców Oliwy już od dłuższego czasu. Oliwy, która dzisiaj jest jedną z dzielnic Gdańska, ale kiedyś funkcjonowała jako niezależna miejscowość. Miała nawet ambicję zostać podobnym kurortem jak pobliski Sopot. Zawirowania historyczne, czyli wielka wojna, a potem kryzys ekonomiczny w czasach Wolnego Miasta Gdańska, sprawiły, że stała się tylko wygodnym miejscem do życia i tak jest do dzisiaj".

Część I Rodziną Tavernier https://www.youtube.com/watch?v=pSkS5ghIoJg
Część II Oliwscy lekarze https://www.youtube.com/watch?v=EoTA1dY8ljA
Część III Fotografka z Oliwy https://www.youtube.com/watch?v=AAhS3lmJ4ng
Część IV Fritz Wadehn https://www.youtube.com/watch?v=JU1Bx4a7zYk
Część V Grimmer https://www.youtube.com/watch?v=JTVUhaKdl5s
Część VI Olivaer Rossengasse https://www.youtube.com/watch?v=7oHaYfPI-Oo
Część VII Oliwscy ogrodnicy https://www.youtube.com/watch?v=8YZP7ySeI7g
Część VIII Polanki https://www.youtube.com/watch?v=-tP64LBFxfA
Część IX Ulica Leśna https://www.youtube.com/watch?v=Ry2BHjZ1Ep4
Część X Ulica Leśna cd. https://www.youtube.com/watch?v=5oNIzfjxr0Y

W ramach współpracy z Instytutem Kultury Miejskiej.

Gry dzielnicowe.
Zapraszamy do odkrywania zakamarków Oliwy, poznawania ciekawych oliwian i oliwianek w aktywny sposób, w przestrzeni dzielnicy. Premiery kolejnych edycji odbywają się w wyznaczone dni, a potem instrukcję do gry można wydrukować i grać w odpowiednim dla siebie momencie, linki poniżej.
Gra odpowiednia jest dla osób w różnym wieku, Można brać w niej udział indywidualnie lub grupowo. 

Gra dzielnicowa. Edycja wiosenna
https://domsasiedzki.ratuszkultury.pl/pliki/2021_gra_dzielnicowa_edycja_wiosenna_karta_do_gry.pdf
Trasa dostępna dla osób z ograniczoną sprawnością ruchową. 

Gra dzielnicowa. Edycja letnia
https://domsasiedzki.ratuszkultury.pl/pliki/202108_mapa_gra_dzielnicowa_lato_gotowa.pdf
Trasa z kilkoma górkami.

Gra dzielnicowa. Edycja jesienna
https://domsasiedzki.ratuszkultury.pl/pliki/2021_gra_dzielnicowa_jesien_karta_do_gry.pdf
Trasa dostępna dla osób z ograniczoną sprawnością ruchową. 

Gra dzielnicowa. Edycja zimowa
https://domsasiedzki.ratuszkultury.pl/pliki/2022_gra_dzielnicowa_zima.pdf
Trasa dostępna dla osób z ograniczoną sprawnością ruchową. 

Gra dzielnicowa. Niezapomniani
https://domsasiedzki.ratuszkultury.pl/pliki/2022_gra_dzielnicowa_niezapomniani_pion.pdf
Trasa dostępna dla osób z ograniczoną sprawnością ruchową. 

Gra dzielnicowa. Zwierzogród
https://domsasiedzki.ratuszkultury.pl/pliki/2023_gra_dzielnicowa_zwierzogrod.pdf
Trasa dostępna dla osób z ograniczoną sprawnością ruchową. 

Gra dzielnicowa. Potok Oliwski
https://domsasiedzki.ratuszkultury.pl/pliki/2023_gra_dzielnicowa_potok.pdf
Trasa rowerowa.

Gra dzielnicowa. Herbowa
https://domsasiedzki.ratuszkultury.pl/pliki/2024_gra_dzielnicowa_herbowa_got.pdf

Spacery:
Historie z jednej uliczki - spacer z lokalnym przewodnikiem, skarby i wspomnienia mieszkańców.

Prelekcje:
Autorytety i osobowości. Prezentacje Danuty Siemińskiej o niezapomnianych oliwianach.
Cykl wykładów "Autorytety i osobowości" ma przypomnieć i upamiętnić postaci, które pozostawiły po sobie wyraźny i trwały ślad. Twórczo zaangażowani - z sukcesami i porażkami, kojarzeni są zazwyczaj z uprawianą dyscypliną. I mimo dostępnej i wszechogarniającej informacji wiedza o ich życiu, dorobku i poglądach jest na ogół znikoma. Dlatego pragniemy przybliżyć sylwetki tych oliwian, których losy osobiste, splecione z losami narodu, są dla nas, współczesnych, nie tylko historią, ale także spotkaniem z ludźmi ciekawymi, żyjącymi szlachetnie i z pasją.
Bohaterami dotychczasowych spotkań między innymi:
Marian Osiński, Kazimierz Kopecki, Stefan Stankiewicz, Jadwiga, Kazimierz i Andrzej Śramkiewiczowie, Maciej Kilarski, Marian Pelczar, Zbigniew Chodorowski, Zdzisław Kałędkiewicz, Zygmunt Paszota, Kazimierz Nowosielski, Kazimierz i Andrzej Macur.

Danuta Siemińska. Ukończyła Wydział Filologiczny Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika w Toruniu. Zawodowo była związana z Politechniką Gdańską. Jest autorką felietonów biograficznych i wywiadów, prezentujących sylwetki zasłużonych postaci uczelni - publikowanych w "Piśmie PG". Współpracowała przy wydaniu monografii jubileuszowej "Pionierzy Politechniki Gdańskiej". Współtworzyła i redagowała wydawnictwo "Z historii Politechniki Gdańskiej".

Zapis wykładów z cyklu "Autorytety i osobowości":
Zdzisław Kałędkiewicz - Samotnik z Oliwy https://www.youtube.com/watch?v=KtBqlgZXXBU
Śramkiewiczowie część I. Kazimierz i Jadwiga. https://www.youtube.com/watch?v=eDADkl5eu10
Śramkiewiczowie część II. Andrzej Śramkiewicz. https://www.youtube.com/watch?v=AesmiKq1GOM
Kazimierz Kopecki https://www.youtube.com/watch?v=Kd-bIK50RE0

Wykłady eksperckie organizowane we współpracy z Instytutem Kultury Miejskiej.
Wybrane, zarejestrowane wykłady dla lokalnych przewodników i pasjonatów historii Oliwy
zorganizowane w Oliwskim Ratuszu Kultury we współpracy z Instytutem Kultury Miejskiej:
Lokalni Przewodnicy i Przewodniczki | Oliwa
https://www.youtube.com/watch?v=39JhHOpqZhU

Architektura Oliwy. - spotkanie z Jakubem Szczepańskim
https://www.youtube.com/watch?v=0C5jrNEuugE

Oliwa w latach II wojny światowej.- spotkanie z  Janem Danilukiem
https://www.youtube.com/watch?v=OAL5pW8D8pw

Oliwski kurort - spotkanie z Janem Danilukiem
https://www.youtube.com/watch?v=5YDiN22NQNc

Kampus Uniwersytetu Gdańskiego – spotkanie z Marcinem Szumnym
https://www.youtube.com/watch?v=TbwFF1TCOFE

Ogniem i żelazem, czyli konflikty i wojny w historii Oliwy – spotkanie z Marcinem Szumnym
https://www.youtube.com/watch?v=PWPTU45xjmA

Z okazji 100 rocznicy nadania Oliwie herbu - prelekcja Stanisława Sikory
https://www.youtube.com/watch?v=IRN9U8sykWE

miejsce: Oliwski Ratusz Kultury, Opata Jacka Rybińskiego 25

Aktualności i relacje ze spotkań: facebook
  << powrót